Uluslararası İlişkiler Bölümünde Yüksek Lisans Yapmaya Karar Vermem

 Bu yazıda kısaca size uluslararası ilişkiler bölümünden yüksek lisans yapmaya karar verme nedenlerimi ve dersler başlayana kadar olan süreci sizlere anlatacağım. 2024 yılının Ağustos ayında Japonya'dan Türkiye'ye döndüğümde ilk iş olarak Ağustos ayı boyunca İstanbul'da bir kaç işim vardı onları hallettim. Sonrasında ise memleketim olan Çorum'a gittim. Çorum'dayken hastalıyım iyileşir gibi olduğu zaman ne yapabileceğimi düşünmeye başladım. Aklıma gelen iki mantıklı şey vardı; biri Japonca çalışarak Dışişleri Bakanlığı'nın meslek memurluğu veya Konsolosluk İhtisas memurluğu sınavları için Japonca YDS'den yüksek puan almak. İkincisi ise hazır işsiz güçsüz beklerken yüksek lisans yapmak. Japoncaya aslında çok sıkı bir şekilde çalışmaya başlamıştım. Ama annem ve babam tarafından çok kötü şekilde eziyete maruz kalınca ve JLPT sınavı sırasında fenalaşınca Japonca çalışmayı bıraktım.

Bu sırada Bahar dönemi için Çorum'daki Hitit Üniversitesi lisansüstü öğrenci alım ilanı açtı. Ben öncesinde yüksek lisans adı üzerinde lisans bölümündeki derslerden daha ayrıntılı dersler olacağı için en bilgili ve ilgili olduğum alanda yapmak istedim. O da uluslararası ilişkiler bölümüydü. Yaptığım araştırmalar sonucu Hitit Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler ve uluslararası ilişkiler ve güvenlik isminde iki adet tezli yüksek lisans bölümü olduğunu fark ettim. Uluslararası ilişkiler ve güvenlik bölümü, uluslararası ilişkiler bölümünün bir dalı olduğu için cazipmiş gibi gelse de akademisyen olmak isteyen birisi için lisans bölümüyle aynı isimde veya daha genel bölümlerden mezun olmak daha avantajlı oluyor. Eski alımlara baktığımda bahar döneminde uluslarası ilişkiler bölümünü görememiştim. Bu yüzden uluslararası ilişkiler ve güvenlik bölümünden her güz ve bahar döneminde, uluslararası ilişkiler bölümünden sadece güz döneminde öğrenci alınıyor sanıyordum ama durum çok farklıymış. Uluslararası ilişkiler yüksek lisans bölümü yeni açılmış. Bu yüzden eski alımlarda yokmuş. Benim için bu inanılmaz bir fırsattı. Ben de hemen başvurdum.

Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans

ALES EA puanım galiba 74 gibi bir şeydi, YDS ise 25, not ortalamam da 3,34 gibi bir şeydi. Bilimsel değerlendirme sınavı yoktu. Sadece online mülakat vardı. Online mülakat öncesi biraz araştırma yaptım. Hocaları biraz tanıyın, ne hakkında araştırma yapmak istiyorsunuz belirleyin tarzı şeyler yazıyordu internette. Ben de biraz çalıştım bu tarz şeylere ama bu çalışmamın hiç bir faydasını görmedim. Yine de hangi konu hakkında araştırma yapmak istediğinizi önceden belirlemenizde fayda var bence. 

Mülakat iyi geçti. Galiba başvuran 10 kişi vardı. 2 kişi mülakata girmedi. 4 kişiyi de mülakatta düşük puan vererek elemişler. Sadece 4 kişi başarılı oldu. Anladığım kadarıyla hocaların baktığı konu bölüme devam edip etmeyeceği. Çünkü kazanan bu 4 kişiden de sonrasında 2 kişi bölümü bıraktı gibi bir şey oldu (hiç bir derse gelmiyorlar). İş güç derken birer birer dökülüyor öğrenciler. Bu yüzden hocaların kontenjanı doldurmaya uğraşmak yerine en istekli kişileri seçmeye çalışmalarını anlayabiliyorum.

Kayıt yaptırırken katkı payı ödemem gerekiyordu. Galiba güz döneminde açıköğretim kayıdımı yenilediğim için iki farklı bölüm okuduğum için katkı payı çıktı bana. Biraz zor ödedim çünkü katkı payı ve harç ödemeleri süresinde Halkbank ATMlerinde TC kimlik numaramı girdiğimde herhangi bir borcunuz yoktur uyarısı çıkıyordu. Galiba 2 hafta boyunca her gün ATM'den denedim ve 3.haftaya ectiğimde yatırabildim. Onun dışında bir sorun yaşamadım. 

İktisat Mezunu Ne İş Yapar? Neden İktisat Okudum?

 İktisat mezununun ne tür işler yapileceğini ve benim İktisat okuma nedenlerimi bu yazıda kısaca anlatacağım. Başlıkta iki tane soru olmasının nedeni İktisat mezunlarının bütün çalışma alanlarını sizlere saymayacağım. Zaten teker teker iktisat mezunlarının ne tür işler yapabileceğini yazan veya açıklayan videolar hazırlayan bir sürü kişi var. Bu yazıda ben size daha çok benim neden İktisat okuduğumdan ve ileride hangi işleri, meslekleri düşünebilirim onlardan bahsedeceğim.

Öncelikle yatırımcılıktan bahsetmek istiyorum. Yatırımcılık az da olsa parası olan herkesin yapabileceği bir şey. Çok yüksek sermaye, yoğun emek, beceri vb. gerektirmiyor. İster memur ol, ister özel sektör çalışanı, ister emekli, ister işsiz. Herkes yatırımcı olabilir ve İktisat bölümü yatırımcılık için daha entellektüel ve bilgili şekilde yatırım yapmamızı sağlar. 

İktisatı seçmemdeki en büyük nedenlerden birisi uluslararası ilişkiler bölümünün İİBF'nin yetim kalmış bölümlerinden olması. Uluslararası ilişkilerin özel sektörde çalışma alanı çok dar, memurlukta da en az memur alınan İİBF bölümlerinden. Ama her üniversitede uluslararası ilişkiler bölümü var. Mezun çok fazla. Durum böyle olunca uluslararası ilişkiler bölümünden daha çok iş imkanı olan bir bölüm okumak istedim. Peki açıköğretimde olan bu tarz bölümler hangileri? İktisat, işletme, kamu yönetimi ve maliye. Bu dört bölümden çok fazla memur alınıyor. Bu bölümlerin dördü de memur alımlarında hemen hemen aynı seviyede. O yüzden amaç memur olmaksa bu dört bölümden herhangi birisi seçilebilir. Ama benim iktisatı seçmemdeki nedenler; ekonomist gibi teknik hizmet sınıfı olabilme imkanı, bu dört bölüm içerisinde en ilgimi çeken bölümün iktisat olması, yurtdışı düşünenler için en avantajlı bölümün iktisat olması gibi nedenler oldu.

Memurluğu biraz daha açalım; A grubu ve B grubu memurluklar var. A grubu memurluklar kariyer memurluklar olarak da geçiyor. İİBF ve hukuk fakültesi mezunları alan sınavlarına da girerek puanlar alıyorlar ve o puanlarla kurumların açtıkları ilanlara başvurarak yazılı ve sözlü sınavlara giriyorlar. Maaşları daha yüksek ve yükselme şansları çok yüksek. Ama 35 yaş sınırı var. B grubu ise çift yıllardaki KPSS sınavındaki genel yetenek ve genel kültür teslerindeki netlerinize göre puanınız hesaplanıyor. O puanla merkezi atamalarda tercih yaparak KPSS puanıza göre veya kurumların alımlarına başvurarak mülakat ile atanmaya çalışıyorsunuz. İktisat A grubunda da B grubunda da çok avantajlı bir bölüm. Her zaman en çok memur alınan bölümlerin başlarında yer alıyor. İktisatın mezun sayısı diğer İİBF bölümleri gibi fazla olsa da alım sayısı da fazla olduğu için hala 80 puanın altıyla merkezi atamayla atanma şansı sunuyor.

Özel sektörde muhasebeci, satın alma uzmanı vb. işlere de başvurulabilir. Özel sektörde çalışırken aynı zamanda mali müşavirlik stajı yaparak serbest mali müşavir olmak hedeflenebilir. Sonrasında kendi ofisinizi açarsınız ve iş yapmaya başlarsınız. Bunların dışında bir ara sigorta ajentesi açmayı araştırmıştım. Sigorta ajentesi açarak sigortacılık da yapılabilir ve sınavlarına girerek sigortacılık lisansları alınır ve bir sigorta ajentesinde çalışılabilir.

SPK lisansları alınarak aracı kurumlar gibi şirketlerde yatırım danışmanlığı da yapılabilir ama araştırdığım kadarıyla bu iş Türkiye'de milleti telefonla arayarak aracı kurumda hesap açtırmak, millete işlem yaptırmak gibi çok sıkıcı bir şekilde ilerliyor. 

Bir diğer kariyer olanağı yüksek lisans. Ama iktisat bana biraz zor geldi. Bu yüzden yüksek lisans yapmayı düşünmüyorum. Eğer yaparsam da borsa üzerine yaparım ama o tarz bölümler de çok az.

Benim bu yazım belki iktisat okusam mı düşüncesinde olan gençlere, iktisat öğrencilerine veya iktisat mezunu olup ben neden okudum? Şimdi ne gibi işler yapabilirim? Sorularını kendilerine soran kişiler belki kendilerine uyan bir yol bulurlar düşüncesiyle yazıp paylaştım.

İktisat Mezuniyeti

İktisat bölümünden 2025 yılının Ağustos ayında mezun oldum. Belki bilenler vardır; 2021 yılında uluslararası ilişkiler bölümünden mezun olduktan sonra DGS ile açıköğretim iktisat bölümünü kazanıp kayıt olmuştum. Hatta bu bölümü çok laylaylom bir şekilde okuyordum. Sınavlarına hiç çalışmıyordum. Hatta bazen sınavlarına girmeyi unuttuğum bile oluyordu. Aslında öncelikle olayın en başına tekrar gidip neden iktisat bölümünü okumak istediğim konusunu açıklığa kavuşturmayı istiyorum; 2021 senesinde Web Tasarımı ve Kodlama önlisans ve Uluslararası İlişkiler lisans mezunuydum. Aynı zamanda Bilgisayar Mühendisliği öğrencisiydim (3. sınıfı bitirmiştim). Benim mevcut profilim için KPSS'de memurluk için avantajlı bir bölüm okumam mantıklı geldi bana. Ayrıca yurtdışına göç etmek için en iyi açıköğretim lisans bölümlerinden birisi iktisat bence. Son olarak o sıralar borsa ile çok fazla ilgileniyordum, iktisat bölümünün beni bir adım ileri taşıyacağını düşündüm. Tüm bunlar bir araya gelince DGS ile 3. sınıftan başlayabilme olanağıyla İktisat bölümü benim için en mantıklı bölüm olarak karşıma çıktı.

Sırada okuma sürecim var. Bu süreç biraz dolambaçlı oldu açıkçası. Yukarıda yazdığım gibi AKBİL için laylaylom şekilde başladı İktisat serüvenim. İstanbul'da yaşarken 2023 senesinin Haziran ayına kadar yani tam 2 sene de normalde bitmesi gereken bölümün 9 dersi kalmıştı. Ben Japonya'ya giderken bırakmak zorunda kaldım. 

AÖF İktisat

2024 senesinin Ağustos ayında Türkiye'ye döndüğümde düşündüm, taşındım ve kalan 9 dersimi de geçip İktisati bitirmeye karar verdim. Bu 9 dersin 7'si güz dönemlerinde, 2'sini de bahar dönemlerinde alabiliyordum. Ben de 7 dersin 7'sini de güz döneminde aldım. Zaten 7 ders alınca alabileceğim maksimum kredi miktarı neredeyse doluyordu. Hastalığımdan dolayı bazı derslerin vizelerine giremedim ve bu yüzden de vizesine giremediğim İktisat Tarihi dersinin finalinden 35 alarak kaldım. İktisat Tarihi dersinin vizesine girip de 35 veya üzeri bir puan alsaydım onu da geçecektim. Sonuç olarak 6 dersi geçtim ve 1 dersten kaldım. Bu durumda mezun olabilmem için geçmem gereken 3 dersim kalmıştı. Bahar ve yaz dönemine geçmeden önce güz döneminde ders çalışma yöntemimi sizlere anlatmak istiyorum. Sadece konuların özetlerine (her ünite için ortalama 3 sayfa oluyor) çalıştım. Ama final sınavlarında vizesine girmediğim dersler için ekstra bir çalışma içerisinde olmam gerektiği düşüncesiyle canlı ders videolarından sadece soru çözüm derslerini hızlı modda izledim ve bunun da çok fazla faydasını gördüm. Sonuç olarak yarı laylaylom bir şekilde 1 dersten kalıp 6 dersten geçerek güz dönemini bitirdim.

Sadece 3 dersim kaldığı için ve bahar dönemi alabileceğim 2 dersi alsam bile 1 dersim yine kalacağı için risk alarak bahar dönemi kayıt yenilemedim. Yaz okulunda kalan 3 dersimi de çok daha az ücret ödeyerek geçip bitirmeyi hedefledim.

Yaz okulunda kalan 3 dersimin üçünü de aldım. Ünite özetlerini okumanın yanında bazı derslerin geçmiş dönemlerdeki canlı derslerini de izledim. Hatta son hafta çıkmış soruların da hepsini çözdüm. Param yokken bu kadar para verdim açıköğretime bari hepsini geçeyim istedim. Planladığım gibi de oldu bütün dersleri yüksek puanlarla geçtim. Bu hem benim kendime güvenimi geri getirdi hem de iktisat bölümünden mezun olmuş oldum. 

Normalde bundan sonra İktisat mezuniyetinin bana sunacağı faydaları yazmayı planlıyordum ama bu haliyle bile yazı çok uzun oldu. Şimdilik bu kadar olsun. İktisat mezuniyetinin faydalarını veya iktisat mezunlarının ne iş yapabileceğini başka bir yazıda anlatayım sizlere.